Interprofessioneel samenwerken voor cliënten met een verstandelijke beperking. Een spiksplinternieuw keuzedeel dat het verdient om in het zonnetje te worden gezet. Indiener Dinette van Timmeren legt uit waarom elke school het keuzedeel zou moeten aanbieden.

Dinette van Timmeren van Hanzehogeschool Groningen is indiener van het keuzedeel Interprofessioneel samenwerken voor cliënten met een verstandelijke beperking. Gedurende één semester zitten mbo-, hbo- en wo-studenten bij elkaar in de klas en werken ze samen aan opdrachten rondom cliënten met een verstandelijke beperking en een complexe zorg- en ondersteuningsvraag. Voor de mbo-studenten gaat het dan om een keuzedeel. Voor de hbo- en wo-studenten is het een minor.

Schaarste aan gekwalificeerde medewerkers

“De aanleiding komt vanuit de praktijk, het onderwijs en onderzoek”, vertelt Dinette. “Door de verschillende beperkingen en gezondheidsproblemen spelen naast ouders en familieleden ook vele zorgprofessionals een belangrijke rol in het leven van deze cliënten. Maar zorgorganisaties in Noord-Nederland hebben moeite om vacatures met gekwalificeerde medewerkers in te vullen. Bovendien ervaren ze dat een aantal hbo-opleidingen te weinig aandacht besteedt aan deze doelgroepen.”

In de praktijk werken verschillende disciplines al langer op verschillende niveaus samen. “Maar het onderwijs is nog sterk gericht op specifieke eigen beroepsbekwaamheden in plaats van op interprofessionele competenties”, ervaart Dinette. “Met als gevolg dat professionals vanuit hun eigen vakspecifieke kennis ondersteuning bieden, zonder duidelijke inhoudelijke afstemming. Vanuit onderzoek en praktijk wordt aangegeven dat kennis uit de praktijk en vanuit de wetenschap nog moeizaam bij elkaar komen.”

Alle disciplines aan tafel

In april 2018 krijgt Dinette een ‘Comenius Senior Fellows 2018’-subsidie om het onderwijs te ontwikkelen. De projectgroep, stuurgroep en klankbordgroep tellen vertegenwoordigers uit alle disciplines, van docenten, begeleiders en beleidsmedewerkers tot orthopedagogen, studenten, ouders en onderzoekers. Met Alfa-college, Hanzehogeschool Groningen en Rijksuniversiteit Groningen is het onderwijs ontwikkeld, samen met zorgorganisaties Vanboeijen, ’s Heeren Loo, Visio De Brink, Philadelphia, De Trans en Talant.

“Door de diverse opleidingsachtergronden en -niveaus leren de studenten samenwerken met andere typen professionals. Alle studenten en docenten hebben een eigen inbreng, rol en perspectief. Dit vormt de basis van samen leren en werken. De student leert op interprofessionele wijze met andere zorg- en welzijnsprofessionals kwalitatief goede zorg en ondersteuning te bieden aan cliënten met een verstandelijke beperking en complexe zorg- en ondersteuningsbehoefte, waarbij cliënten en hun directe netwerk centraal staan. Je ziet hoe ze zich openstellen voor elkaar en leren van elkaar.”

Enthousiasme, betrokkenheid en samenwerking

Het keuzedeel is met name een waardevolle aanvulling voor de opleidingen Mbo-verpleegkundige, Persoonlijk begeleider gehandicaptenzorg en Persoonlijk begeleider specifieke doelgroepen. De drie studieboeken die de school voor dit keuzedeel nodig heeft zijn bovendien breed verkrijgbaar: Mensen met een verstandelijke beperking, Praktijkgerichte sociale vaardigheden en Handboek interprofessioneel samenwerken in zorg en welzijn.

Welke tips heeft Dinette voor scholen die dit keuzedeel willen aanbieden? “Zoek eerst de samenwerking op in de regio met een mbo-opleiding (zorg en welzijn), een hogeschool (verpleegkunde, gezondheidsstudies, social studies), een universiteit (orthopedagogiek, geneeskunde) en zorgorganisaties. Het enthousiasme, de betrokkenheid en de samenwerking die je zult ervaren is echt bijzonder. De organisaties, studenten en docenten van verschillende opleidingen zijn enthousiast.”

Over keuzedelen

De start van de nieuwe kwalificatiestructuur in 2016 betekent gelijktijdig de introductie van keuzedelen. Studenten krijgen dankzij keuzedelen de kans om hun vakmanschap te verbreden of verdiepen, terwijl scholen sneller kunnen inspelen op innovaties, maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften van de landelijke of regionale arbeidsmarkt.

Het initiatief om een nieuw keuzedeel te ontwikkelen kan komen van SBB, maar bijvoorbeeld ook van een school samen met een bedrijf of brancheorganisatie. Inmiddels bestaan er al bijna 1.300 keuzedelen. Meer dan 200 daarvan zijn ook nog eens geschikt voor een leven lang ontwikkelen omdat ze worden beloond met een erkend mbo-certificaat.

Meer weten of samenwerken?

Wilt u samen met onderwijs of bedrijfsleven een aanvraag doen voor een keuzedeel of een mbo-certificaat? Bezoek de portal Kwalificatiestructuur of stuur een bericht aan kwalificatiestructuur@s-bb.nl.