SBB presenteert het nieuwe trendrapport voor de sector Mobiliteit, transport, logistiek en maritiem (MTLM). Het rapport beschrijft ontwikkelingen zoals duurzaamheid, digitalisering en automatisering, die zowel de arbeidsmarkt als de invulling van het beroepsonderwijs raken.

De veranderingen op de arbeidsmarkt gaan snel en hebben niet alleen gevolgen voor de context en de inhoud van beroepen, maar ook voor het aantal beroepsbeoefenaars en het ontstaan van nieuwe functies.Met trendonderzoeken achterhaalt SBB wat de ontwikkelingen betekenen voor het werkveld waar in het beroepsonderwijs voor wordt opgeleid en wat dit betekent voor de benodigde vaardigheden en taken van de toekomstige beroepsbeoefenaar. Het trendrapport MTLM omvat de marktsegmenten mobiliteit, carrosserie, transport & logistiek, luchtvaart, maritiem en rail. 

Transport en logistiek

In tegenstelling tot de totale detailhandelsomzet, verdubbelt de omzet in de e-commerce tot 2025 ten opzichte van 2018. Dit betekent een toename van circa 15.000 bezorgers. Bedoeling is dat deze bezorgers zoveel mogelijk emissieloos gaan rijden. In 2030 moet de uitstoot van broeikasgassen met minstens 40% worden verminderd ten opzichte van 1990. Voor de transport en logistieke sector ligt er een grote opgave in bijvoorbeeld de ontwikkeling van nieuwe technologieën en brandstoffen. Bovendien zou Transport en Logistiek Nederland (TLN) graag zien dat in 2025 nieuwe vrachtauto’s in de binnensteden rijden die geen CO2-uitstoot meer hebben. Voor de toekomstige beroepsbeoefenaar is er kennis en inzicht nodig van deze duurzame veranderingen.

Rail

Door de snelgroeiende druk op het spoor zijn innovaties daar noodzakelijk. Bij het personen- en goederenvervoer, vinden momenteel en in de komende jaren veranderingen plaats op het gebied van European Rail Traffic Management System (ERTMS). Het vervangt in Nederland het huidige ATB-systeem voor treinbeveiliging. Dit leidt tot een verdere verschuiving naar computergestuurde besturingssystemen; voor machinisten betekent dit dat zij een opleiding op bijscholing moeten volgen om te rijden met ERTMS. Centraal staat in ieder geval dat de druk op het spoor qua reizigersaantallen en goederenvervoer de komende jaren snel groeit. In de komende twintig jaar wordt een groei van respectievelijk 30 tot 40 procent en 50 tot 80 procent voorspeld.

Mobiliteit en carrosserie

Binnen de mobiliteit hebben digitalisering en technologie een centrale positie ingenomen. Zo is de connected car een voertuig dat kan communiceren met andere voertuigen en apps. Volgens de BOVAG is in 2030 80 procent van de nieuwe auto’s een connected car. Belangrijke informatie over de staat van het voertuig, kan het zelf delen met bijvoorbeeld de fabrikant of het garagebedrijf. Van de medewerker vraagt deze nieuwe technologie kennis en vaardigheden om hiermee te werken.

Naast bovengenoemde ontwikkeling zien we dat in de toekomst autorijden gemakkelijker wordt gemaakt voor de gebruiker. Bijvoorbeeld helpt een rijtaakhulpsysteem (ADAS) de bestuurder om autorijden veiliger en comfortabeler te maken. Daarnaast zien we dat steeds meer automerken eigen systemen ontwikkelen voor het ondersteunen en assisteren van bestuurders en sturen zij op merkgericht onderhoud en reparatie van hun automerken.

Luchtvaart

Digitalisering heeft een plaats ingenomen binnen zowel de dienstverlening als op de vracht binnen de luchtvaart. Dit heeft grote impact op de arbeidsmarkt voor de huidige en toekomstige medewerkers. De werkzaamheden van luchtvaartmedewerkers verschuiven, zo hebben zij meer ruimte voor klant- en servicegerichte aandacht voor de passagiers. Sommige taken worden namelijk gedigitaliseerd en tegelijkertijd vraagt dit van medewerkers om meer data tot zich te nemen.

Digitale services zijn oplossingen om de luchtvrachtprocessen van aanvoer, administratief verwerken en lossen en laden efficiënter, duurzamer, veiliger en betrouwbaarder te laten verlopen. Tegelijkertijd ligt er een uitdaging in het schoner en zuiniger vliegen binnen de luchtvaartbranche. Daarvoor heeft de Nederlandse luchtvaartsector het actieplan ‘Slim en duurzaam’ opgesteld.

Trendmethodiek   

Voor de trendrapporten heeft SBB een trendmethodiek opgezet bestaande uit het verzamelen van informatie, expert interviews en validatiesessies met de SBB adviseurs praktijkleren. Met het constant ophalen van trendinformatie zorgt SBB ervoor dat het trendonderzoek geen momentopname is maar een dynamisch proces, waarbij signalen over trends en nieuwe ontwikkelingen continu met elkaar worden gedeeld. Vanuit de trendonderzoeken wordt onder andere achterhaald wat de ontwikkelingen betekenen voor het opleiden van vakmensen in het beroepsonderwijs. De trendinzichten dienen als basis voor het vernieuwen van kwalificatiedossiers, beroepenonderzoek, doelmatigheidsrapportages, het opstellen van branchebeelden, arbeidsmarktverkenningen en ter inspiratie voor het toekomstbestendig maken van het opleidingsaanbod.  

Lees het trendrapport