“Dat minister voor Klimaat en Energie Rob Jetten het mbo-jaar opent, zien wij als erkenning dat het de vakmensen zijn die de klimaatdoelstellingen en de energietransitie uiteindelijk moeten realiseren.” Dat zegt Wim Moes, bestuursvoorzitter bij het Alfa-college, namens de noordelijke scholen waar op 8 september de Nationale Opening mbo-jaar 2022-2023 plaatsvindt.

Voor de vijfde maal gaat het nieuwe mbo-jaar van start met een Nationale Opening, ditmaal op 8 september in Hoogeveen. Samen met het Alfa-college, Noorderpoort, Drenthe College, Terra en ROC Menso Alting organiseert de MBO Raad onder de vlag van Dit is mbo een talkshow. Minister Jetten gaat dan in gesprek met studenten, docenten en bestuurders over de onmisbare, duurzame bijdrage van mbo’ers aan vraagstukken als duurzaamheid en energietransitie. Presentator is Welmoed Sijtsma.

School als living lab

Wim is er trots op dat de noordelijke scholen bij de Nationale Opening gezamenlijk kunnen laten zien wat ze in huis hebben. Zo sleepte het Alfa-college in Hoogeveen onlangs het duurzaamheidslabel SDG House in de wacht. “Het buitenterrein en het gebouw uit 1964 zijn drastisch circulair ‘vernieuwbouwd’”, legt Wim uit. “Door alle materialen te hergebruiken werd de school een living lab voor onszelf en onze studenten. Bovendien is het een aanjager voor nieuwe bedrijvigheid in de regio.”

Op de daken liggen duizenden zonnepanelen, in de buitenruimte zijn ecologische zones en QR-codes laten de bezoeker zien waar materialen vandaan komen en hoe ze zijn hergebruikt. “Het gebouw is een verhaal waar je niet alleen kunt praten over de energietransitie, maar waar je met eigen ogen kunt zien wat dat in praktijk kan betekenen voor inwoners, studenten en bedrijven. Zo maken we als mbo maatschappelijke ontwikkelingen mogelijk.”

Sociale dimensie

Naast de groene kant van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling onderscheidt Wim een rode kant. “Het meubilair is gerefurbished, deuren hebben we met folie gewrapt, enzovoorts. Waar mogelijk deden we dat met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dus ook de sociale dimensie van circulariteit hebben we ingezet. Dat zorgde voor mooie inzichten en verbindingen, bijvoorbeeld hoe je als organisatie inclusiever kunt zijn.”

“Bovendien hebben we een loket voor scholingsmogelijkheden voor volwassenen”, vervolgt Wim. “Wat wij met name belangrijk vinden zijn verborgen risicogroepen: medewerkers die een beroep uitoefenen zonder officieel mbo-diploma. Nu is er werk zat, maar als de economie nog eens omslaat verliezen zij mogelijk als eersten hun baan. Met een mbo-certificaat of een praktijkverklaring blijf je bij op je vakgebied. En bij- en omscholen is nog leuk en interessant ook!”

Practice what you preach

Wim vindt het belangrijk om te doen wat je verkondigt. “Je kunt over duurzaamheid praten, maar je moet het ook gewoon doen. Daar heb je een aantal voorlopers voor nodig. In dat voorloper zijn maken we tegelijk innovatief onderwijs. Voor onze techniekstudenten is het hartstikke leerzaam om voorop te lopen en een mooie positie op de arbeidsmarkt te vinden. En voor bedrijven is het belangrijk dat ze kunnen rekenen op medewerkers met ervaring in nieuwe vormen van bouw en installatie.”

Als de arbeidsmarkt aantrekt worden meer leerbanen beschikbaar gesteld en anders zijn er meer stages, ervaart Wim. “Die communicerende vaten vind ik echt een verworvenheid in Nederland. Tegelijkertijd zouden we kunnen doorflexibiliseren. In de thema-adviescommissie Kwalificeren en examineren van SBB wisselen we van gedachten over hoe je meer flexibilisering zou kunnen aanbrengen via individuele leerroutes. Daarbij kwalificeer je misschien achteraf, maar nog steeds herkenbaar.”

Belang van samenwerking

Welke rol spelen de noordelijke scholen bij de Nationale Opening? “Wij zijn gastschool, samen met Noorderpoort, Drenthe College, Terra en ROC Menso Alting. Dat doen we heel bewust. Het verhaal van klimaatdoelstellingen en de energietransitie is een verhaal van samenwerking. Als je dat goed wilt doen, moet je uit de concurrentiemodus stappen. Het is niet meer de strijd om de student, maar de strijd om het intelligent positioneren en samenwerken van opleidingen. Daarmee genereer je de grootste meerwaarde."

Adnan Tekin, die als voorzitter van de MBO Raad gastheer is namens alle mbo-scholen, deelt dat: “De samenwerking tussen scholen, met het bedrijfsleven, is ook hét antwoord op het zorgvuldig bieden van kansen aan al onze talenten. De vraag om vakmensen is op dit moment vele malen groter dan het aantal jongeren dat we opleiden. Als samenleving moeten we ons echt realiseren dat het mbo onmisbaar is om de grote maatschappelijke uitdagingen te realiseren. Dat willen we met de Nationale Opening onderstrepen.”

De start van het mbo-jaar betekent tegelijk de start van het stages- en leerbanenjaar. Directievoorzitter van SBB Hannie Vlug: “Dan hebben we het niet alleen over jonge mbo-studenten, maar ook over mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of werkenden en werkzoekenden. Het is indrukwekkend zoals de noordelijke scholen elkaar, naast de duurzaamheidthema’s, ook daarin weten te vinden. Ik kijk uit naar de Nationale Opening en ben vooral benieuwd naar de talkshow met minister Jetten.”

De bijeenkomst meebeleven?

Wilt u de Nationale Opening mbo-jaar op donderdag 8 september van 13.30 tot 14.30 uur meebeleven? Kijk online mee op youtube.com/ditismbo.